top

Projekt miejski

Tirana i Physis: miasto jako przedmiot i materialna całość.

Czwartek, 21 stycznia, godz. 18.00


Zapraszamy na spotkanie z Joanną Kusiak, odywające się w cyklu Projekt Miejski.


Miasto to nie tylko byt społeczny i komunikacyjna sieć przepływów. Miasto jest też przedmiotem, który – jak jabłko albo krzesło – można obejrzeć ze wszystkich stron. Miasto, wbrew tezom o fragmentaryzacji, jest pewną materialną całością, złożoną z ulic, domów, murów, nawierzchni. Miasto ma ciało, które – choć ma zatarte granice – daje się wyodrębnić od innych ciał.

Projekt badawczy Physis City Tirana stawia pytanie o materialną całość miasta. W marcu 2009 grupa sześciu osób przeszła WSZYSTKIMI materialnie istniejącymi ulicami Tirany (z których ok. 60% nie istnieje oficjalnie), wielorako je dokumentując, badając zależności pomiędzy częściami i całością oraz to, jak polityczna przeszłość miasta (komunizm, anarchia, wojna domowa i agresywny kapitalizm) odbiły się na jego materialnej strukturze. Jak śmieć, opuszczony bunkier, pustostan i nielegalna willa grają strukturze całości? Co powstaje najpierw: budynek czy ulica? Jak i na ile ciało miasta determinuje jego wieloraką tożsamość?

Wykład połączony z multimedialną prezentacją projektu.


Joanna Kusiak, doktorantka w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, absolwentka kolegium MISH UW i Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie. Zajmuje się filozofią i socjologią miasta oraz przemianami miast w Europie Środkowo-Wschodniej. Współtwórczyni Stowarzyszenia DuoPolis. Mieszka w Warszawie i Berlinie.





7 grudnia 2009 r., godz. 18.00


Konsultacje: prawdy i mity


Zapraszamy do udziału w debacie organizowanej we współpracy z Obywatelskim Forum Demokratycznym w ramach akcji „Masz głos, masz wybór”.


Będziemy rozmawiać o prowadzonych w Krakowie konsultacjach społecznych; zostaną przedstawione dotychczasowe doświadczenia ze spotkań dotyczących budowy linii Szybkiego Tramwaju na Kampus UJ/Ruczaj.

W trakcie debaty będą Państwo mieli możliwość nie tylko wysłuchania opinii dotyczących tej problematyki, ale przede wszystkim zgłoszenia dobrych i złych praktyk, które mieli Państwo okazję zaobserwować w trakcie poprzednich konsultacji.
 
Do dyskusji panelowej zaprosiliśmy przedstawicieli Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie, Rady Dzielnicy VIII, programu „Autoportret. Debaty”, Stowarzyszenia Przestrzeń Ludzie Miasto oraz projektanta PxM Projekt Południe.

Liczymy na Państwa wkład w dyskusję.
 
Serdecznie zapraszamy!



3 grudnia 2009 r., godz. 18:00


Śmierć miasta: upadek przestrzeni publicznych


Spotkanie z Krzysztofem Nawratkiem, który opowie o zaniku przestrzeni dla Obywateli we współczesnych miastach oraz o narzędziach jej odnowy. Prowadzenie spotkania: Tomasz Lelek.


„To, co widzimy w naszych miastach, to nie są przestrzenie publiczne. Już dawno przestały nimi być. [...] Przestrzenie, które zwykliśmy uważać za publiczne, są w istocie albo przestrzeniami tworzącymi infrastrukturę komunikacyjną – zarówno dla transportu pieszego, jak i kołowego – albo przedpolem dla funkcji komercyjnych, albo – w najlepszym razie – fragmentem systemu przewietrzania miasta bądź też elementem jego ekosystemu. [...] Mamy jakieś relikty w postaci rynków w centrach historycznych miast, parków czy skwerów, ale to są nieznaczące pozostałości po dawnych, dobrych (?) czasach. [...] We współczesnych miastach nie ma już przestrzeni dla Obywateli. Przestrzenie publiczne przestały istnieć. Są jedynie przestrzenie dla użytkowników i dla konsumentów.”

Krzysztof Nawratek – architekt, urbanista, absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach, doktor nauk technicznych (architektura i urbanistyka). Autor książki Miasto jako idea polityczna (Korporacja Ha!art 2008). Wykłada architekturę w School of Architecture, Design and Environment na Uniwersytecie Plymouth. Prowadzi blog przestrzenie i ciała.

Blog Krzysztofa Nawratka



26 listopada 2009, godz. 18.00

Starsze panie po zmroku i inne wskaźniki

„Trudno zaprojektować przestrzeń, która nie przyciągnie ludzi. Zadziwiające, jak często się to udaje.” – powiada William H. White, jeden z duchowych ojców Project for Public Spaces, amerykańskiego stowarzyszenia, którego misją jest tworzenie i zachowanie przestrzeni publicznych służących społecznościom. Przez 30 lat swojej działalności stowarzyszenie wypracowało cały zestaw metod pomagających mieszkańcom i architektom tworzyć wizje dobrych, przyjaznych ludziom miejsc. Ponieważ bez dobrej wizji nie ma dobrego projektu, PPS zachęca architektów i inwestorów, by tworzyli raczej Miejsca niż projekty.

26 listopada 2009 r. o godzinie 18.00, w Bibliotece Sztuki dr Tomasz Jeleński – architekt, wykładowca i popularyzator metody – opowie o działaniach PPS. Jest on także tłumaczem polskiego wydania podręcznika kreowania udanych przestrzeni publicznych pod tytułem Jak przetworzyć Miejsce. Anna Miodyńska, realizująca program „Autoportret. Debaty”, opowie o swoich projektach zainspirowanych ideą PPS. Przedstawi również tytułowe starsze panie, występujące po zmroku w dość nietypowych rolach…



15 października 2009, godz. 18.00


MIEJSKIE TECHNOLOGIE PARTYCYPACJI
czyli o metodach dialogu władz miasta z mieszkańcami i przykładach włączania ich w proces tworzenia przestrzeni.

Zapraszamy na spotkanie z Joanną Erbel, organizowane w ramach działań Projektu Miejskiego.

Czy nie zostaliśmy zepchnięci do roli biernych obserwatorów wypełniających tylko scenografię miasta (z jego kolejnymi wizytówkami, salonami i reprezentacyjnymi placami), którym odebrano prawo do współtworzenia otaczającej przestrzeni? Wyobraźmy sobie miasto starające się zainteresować nas, mieszkańców, powstającymi planami zagospodarowania i programami rewitalizacji. Miasto, w którym lokalne społeczności aktywnie uczestniczą w procesie decyzyjnym i urzeczywistniają swoje pomysły.

Przykłady miast, w których dialog społeczny buduje społeczeństwo obywatelskie przybliży nam Joanna Erbel – socjolożka, fotografka, feministka, ekolożka i działaczka miejska. Jedna z założycielek Stowarzyszenia DuoPolis działającego na rzecz zbliżenia Warszawy i Berlina oraz aktywizującego obywateli do kreowania przestrzeni miejskiej. Członkini zespołu Krytyki Politycznej. Autorka cyklów fotografii o życiu miasta i jego mieszkańcach. Prowadząca forum Kongresu Kultury Polskiej na temat: „Projekty kulturalne i artystyczne w przestrzeni publicznej”. W Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego pisze doktorat o przemianach przestrzeni postsocjalistycznych.
Spotkanie poprowadzi Tomasz Lelek.

Spotkanie współorganizuje Fundacja SPLOT

Artykuł, który stał się inspiracją do zorganizowania spotkania





Projekt Miejski jest zakrojonym na szeroką skalę działaniem o charakterze społeczno-artystycznym. Ma za zadanie uwrażliwić mieszkańców polskich miast na problematykę przestrzeni publicznej jako pola wypowiedzi artystycznej. Chce odkryć na co dzień niedostępne i zapomniane elementy struktury miejskiej, wprowadzając je na nowo do obiegu dzięki społeczno-artystycznej aktywności. Celem projektu jest ożywienie dyskusji o zagospodarowaniu przestrzennym, ale także skoordynowanie działań różnych podmiotów (stowarzyszeń, fundacji, urzędów) – zwłaszcza w takich miastach jak Kraków, uważany za niezwykły pod względem urbanistyczno-architektonicznym.
Projekt współtworzą: Fundacja Wschód Sztuki, Krytyka Polityczna, Fundacja Splot i Małopolski Instytut Kultury.



Wyobraźmy sobie, że miasto to wieloelementowa układanka – olbrzymia struktura obejmująca place, dzielnice, ciągi komunikacyjne i centra handlowe; miejsca legendarne i naznaczone traumą, popularne i zapomniane. Wszystko to składa się na obszar coraz trudniejszy do ogarnięcia, dynamicznie rozwijający się organizm, w którym wspólnie egzystują setki tysięcy osób.

W miarę obcowania z miastem przestajemy zwracać uwagę na terytoria opuszczone, zaniedbane czy niedopasowane. Chadzając wytyczonymi ścieżkami, zapominamy o wielu częściach układanki. Stopniowo oswajając się z otoczeniem, przestajemy zauważać to, co przy bliższym spotkaniu mogłoby się okazać ciekawe. Miasto staje się dla nas przyjmowaną bezrefleksyjnie, przejrzystą pozbawioną pęknięć strukturą.

Miasto to również przestrzeń publiczna, w której na różne sposoby ujawniają się potrzeby mieszkańców. Każda, także mniejszościowa grupa ma prawo do dyskusji na miejskiej agorze. Ta gwarancja demokracji w przestrzeni publicznej – obecność płaszczyzny, na której każdy może się wypowiedzieć – jest warunkiem demokracji w ogóle.

Projekt miejski jest zakrojonym na szeroką skalę działaniem o charakterze społeczno-artystycznym. Składa się z trzech elementów:
  • teorii – edukacja i dyskusja: wykłady, warsztaty, wystawy i publikacje na temat kształtowania przestrzeni publicznej (prezentacja różnych modeli jej kształtowania, ocena realizacji powstałych w polskich miastach);
  • interwencji – wprowadzanie sztuki do miejsc wykluczonych, otwieranie nowych pól dla działalności artystycznej, odzyskiwanie przestrzeni postindustrialnych;
  • debaty – uczestnictwo w konsultacjach wokół planów zagospodarowania przestrzennego, działania na rzecz zwiększenia wpływu społeczności lokalnych na decyzje podejmowane przez urzędy, umożliwienie każdej zainteresowanej stronie zabrania głosu, zapobieganie powstawaniu „czarnych punktów” (miejsc, które zostały ukształtowane bez dialogu społecznego).
Projekt ma za zadanie uwrażliwić mieszkańców polskich miast na problematykę przestrzeni publicznej jako pola dla wypowiedzi artystycznej. Chcemy odkryć na co dzień niedostępne i zapomniane elementy struktury miejskiej, wprowadzając je na nowo do obiegu dzięki społeczno-artystycznej aktywności.

Celem naszego projektu jest nie tylko ożywienie dyskusji o zagospodarowaniu przestrzennym, ale także skoordynowanie działań różnych podmiotów (stowarzyszeń, fundacji, urzędów) – zwłaszcza w takich miastach jak Kraków, który jest uważany za niezwykły pod względem urbanistyczno-architektonicznym.

Chcemy, aby ta dyskusja stopniowo obejmowała coraz szersze kręgi społeczeństwa. By przerodziła się w bogaty program edukacyjny dla mieszkańców, a poprzez akcje artystyczne ożywiające terytorium miast obfitowała w długofalowe skutki.

Korzystając z teorii, tłumaczymy, czym jest miasto.

Ożywiamy strukturę miasta, ingerując w terytoria zaniedbane.

Tworzymy płaszczyznę do publicznej debaty, której skutkiem będzie faktyczny wpływ na plany zagospodarowania przestrzeni publicznej.

Fundacja Wschód Sztuki
Krytyka Polityczna
Małopolski Instytut Kultury
Fundacja Splot




Blog Projektu Miejskiego